بیدمشک ، دوست قلب شما!

Wednesday، ۱ Amordaad ۱۳۹۹

مصرف عرقیات گیاهی از دیرباز مورد توجه دانشمندان و محققان طب پزشکی بوده و هست. عصارۀ موجود در عرقیات گیاهی به شرط عرق‌گیری باکیفیت، بسیار مؤثر بوده و از آن‌ها برای درمان بسیاری از بیماری‌ها و پیشگیری از بروز برخی مرض‌ها استفاده می‌شود. امروز قصد داریم شما را با یکی از قدیمی‌ترین و پرمصرف‌ترین عرقیات گیاهی، یعنی عرق بیدمشک آشنا کنیم. از خواص تا عوارض آن و نحوه مصرفش برایتان خواهیم گفت. با ما در مجله لایانسا همراه باشید.

بیدمشک چیست؟

بیدمشک گیاهی است که به صورت درختچه‌ای رشد می‌کند. گیاه بیدمشک دارای انواع بسیار زیادی است که در گونه‌های مختلف و مناطق گوناگونی یافت می‌شود، اما معروف‌ترین آن که از تقطیرش عرق بیدمشک گرفته می‌شود دارای گل‌های زرد کمرنگ است و دارای دم گربه‌ای شکل هستند. گیاه بیدمشک از خانواده بیدها است و گل‌های آن به سنبل نیز معروف هستند. نام علمی بیدمشک سالیکس کاپری بوده و تا ارتفاع 8 الی 9 متری رشد خواهد کرد. این درختچه در ماه‌های فروردین و اردیبهشت گل می‌دهد که قبل از آن به رنگ نقره‌ای هستند و برای رشد، سنبل‌ها به صورت نر و ماده از یکدیگر جدا می‌شوند. گل‌های درختان ماده معمولا پهن‌تر از نرها هستند و به صورت بیضی شکل رشد می‌کنند. برگ‌های درخت بیدمشک بزرگ و پهن بوده و روی آن‌ها سبز تیره و پشت برگ‌ها کُرکی و روشن است. این درخت سایه زیاد را دوست نداشته و در زمین‌های باز و حاشیه‌های جنگل و رودخانه و جاده رشد می‌کند. بیدمشک دارای اسامی مختلفی مانند: بید طبری، بید مصری، گل بیدک، مشک بید و شاه بید است.

محل تولد بیدمشک

خاستگاه بیدمشک مناطق غربی و مرکزی آسیا و اروپا است. در کشور ما ایران نیز، در مناطق نیمه خشک البرز و زاگرس در شهرهای اراک، آذربایجان شرقی و غربی، فارس و همدان کاشت و برداشت می‌شود. در شمال غرب ایران در فصل بهار، یکی از سنت‌های دیرین خانواده‌های ارومیه‌ای، چیدن گل‌های درخت بیدمشک و مراسم عرق‌گیری از آن است. مردم مهمان‌نواز و مهربان ارومیه طبق آیینی خاص و با استفاده از دیگ‌های مخصوص، عرق‌ بیدمشک را تهیه می‌کنند و به خواص درمانی آن اعتقاد عمیقی دارند. از آن به عنوان داروی مخصوص قلب، آرامش بخش و برای درمان کم‌خونی استفاده می‌کنند. همچنین جوشانده چوب درخت، برگ‌ها و گل آن به رفع دردهای عضلانی و روماتیسم، تقویت کنندگی اعصاب شهرت دارند.

املاح و مواد مغذی بیدمشک

پوست درخت بیدمشک حاوی مقادیر بسیار زیادی از سالیسیلات‌ها است که از آن‌ها در داروهای مسکن و ضد درد و همچنین آسپرین استفاده می‌شود. بیدمشک حاوی فلاونوئیدهای روتین، کورستین و فنول گلیکوزید بوده و املاحی چون مس، روی، کلسیم، منیزیم، پتاسیم، آهن، فسفر، سدیم، سلنیوم، اسیدهای آمینه، اسید سیتریک، اسید فولیک و پروتئین را در خود جای داده است. بیدمشک منبع خوبی از آنتی اکسیدان‌ها و کربوهیدرات نیز می‌باشد.

موارد مصرف بیدمشک

از گل‌های جوان بیدمشک به صورت پخته و یا از آن در سوپ استفاده می‌کنند. از چوب درخت بیدمشک ظروف چوبی تهیه می‌کنند. برگ‌های جوان و نرم بیدمشک را پخته و مصرف می‌کنند. از تانین موجود در بیدمشک در صنعت چرم سازی و ازپوست درخت بیدمشک برای رنگ کردن کتان و پشم نیز استفاده‌های فراوانی می‌شود. از گیاه بیدمشک برای مصارف دارویی و غذایی نیز بهره می‌گیرند. شربت بیدمشک، عرق بیدمشک و دمنوش بیدمشک از موارد مصرف گیاه بیدمشک هستند.

شربت بیدمشک و طرز تهیه آن

این نوشیدنی به عنوان یک خواب‌آور و تقویت کننده قلب و اعصاب مصرف می‌شود. برای تهیه این شربت مقدار 1 لیوان شکر و 2 لیوان آب را با یکدیگر مخلوط کرده و روی حرارت بگذارید. پس از حل شدن کامل شکر در آب باید اجازه دهید تا قوام بیاید. پس از قوام آمدن شربت، آن را از روی شعله برداشته و اجازه دهید تا خنک شود. سپس بسته به سلیقه‌تان به آن عرق بیدمشک اضافه کنید. برای داشتن عطر و طعم دلپذیرتر می‌توانید از گلاب و زعفران هم استفاده کنید. شربت بیدمشک با تخم شربتی و بهارنارنج نیز ترکیبی بی‌نظیر برای رفع استرس و داشتن خوابی آرام است همچنین خواص بی‌نظیر بهارنارنج و کلسیم فراوان تخم شربتی نیز برای بدن شما بسیار مفید خواهد بود.

بیشتر بخوانید: بهار نارنج ، دیازپام طبیعی!

عرق بیدمشک و طرز تهیه آن

عرق بیدمشک برای قلب، گوارش، کم‌خونی، رفه سرگیجه و ... مفید است. برای تهیه عرق بیدمشک، گل بیدمشک را به همراه آب درون دیگ‌های بزرگ ریخته و آن را می‌جوشانند. پس از سرد شدن از طریق مراحل تقطیر عرق بیدمشک حاصل می‌شود.

دمنوش بیدمشک و طرز تهیه آن

این دمنوش ملین، محرک قوای جنسی، مقوی اعصاب و دستگاه گوارش است. برای تهیه دمنوش بیدمشک 50 گرم گل بیدمشک خشک شده را در 1 لیتر آب جوش ریخته و پس از 10 الی 15 دقیقه به همراه عسل نوش جان کنید.

خواص عرق بیدمشک

عرق بیدمشک طبیعتی سرد و خشک دارد که البته بعضی از کارشناسان طب سنتی طبع عرق بیدمشک را معتدل معرفی کرده‌اند. این عرق خوش عطر و بو هر طبعی که داشته باشد دارای خواص فراوانی است که از زمان‌های دور مورد توجه بسیاری از پزشکان و اندیشمندان مانند بقراط و بوعلی سینا قرار گرفته بوده است. خواص دارویی و درمانی عرق بیدمشک عبارتند از:

  • کاهش قند خون
  • تقویت قلب
  • تقویت اعصاب
  • رفع بی اشتهایی
  • کاهش دمای بدن
  • کاهش درد
  • ضد روماتیسم
  • ضد آرتروز
  • خواب آور و آرامش‌بخش
  • ضد یبوست
  • محرک قوای جنسی
  • تقویت دستگاه گوارش و معده
  • خون ساز
  • درمان تپش قلب
  • ضد افسردگی و استرس

در ادامه این مطلب به توضیحات بیشتری در مورد هریک از این خواص خواهیم پرداخت.

عرق بیدمشک و قندخون

عرق بیدمشک برای پایین آوردن قندخون بسیار مناسب بوده اما به شرطی که کسانی که دارای بیماری دیابت هستند، از نوشیدن شربت آن خودداری کنند و همچنین عرق بیدمشک و یا دمنوش بیدمشک را بدون شیرین کننده‌ها مصرف کنند.

عرق بیدمشک و قلب

عرق بیدمشک به خواصش برای قلب معروف است. ترکیباتی مانند تانن و و سالیسین که در بیدمشک به وفور یافت می‌شود، این عرق را در جایگاه برتری نسبت به دیگرعرقیات برای تقویت قلب و بهبود عملکرد آن قرار داده است.

عرق بیدمشک و اعصاب

یکی دیگر از خواص برتر این گیاه دارویی رفع خستگی و تقویت اعصاب است. به صورت روزانه از رقیق شده عرق بیدمشک با آب استفاده کنید. در صورتیکه قند خونتان بالا نیست، می‌توانید آن را با عسل یا شکر شیرین کنید.

عرق بیدمشک و اشتها

بوییدن و یا نوشیدن عرق بیدمشک اشتها را تحریک کرده و باعث درمان بی‌اشتهایی می‌شود. اگر از این مشکل رنج می‌برید، با گیاهی طبیعی خود را درمان کنید و اشتهایتان را افزایش دهید.

عرق بیدمشک و تب

از زمان‌های قدیم برای پایین آوردن تب و دمای بدن، از عرق بیدمشک و یا جوشانده پوست بیدمشک استفاده می‌کردند. به این صورت که به مدت 8 ساعت آن را خیسانده و بعد آن را صاف می‌کردند و روزی 3 بار مصرف میکردند. در زمان یونان باستان نیز این خاصیت بیدمشک مورد توجه فیلسوف معروف "بقراط" قرار گرفته بود. همچنین بیدمشک برای رفع عفونت‌های ناشی از سرماخوردگی و گلودرد نیز بسیار کارساز است.

عرق بیدمشک و تسکین درد

عرق بیدمشک دارای ماده ای به نام استیل سلیسیلیک اسید است که خاصیت ضدالتهابی و ضد درد دارد. عرق بیدمشک از دوران قرون وسطی در اروپا تا به امروز برای درمان دردهایی مانند دندان درد، سردرد و دردهای ناشی از التهابات مورد توجه قرار گرفته است.

عرق بیدمشک و روماتیسم

بیماری روماتیسم انواع گوناگونی دارد که ممکن است برای هریک از اعضای بدن اختلالاتی به وجود بیاورد. در مواردی که روماتیسم، استخوان‌ها را درگیر می‌کند، عرق بیدمشک می‌تواند در بهبودی این بیماری تأثیر بسیاری داشته باشد.

عرق بیدمشک و آرتروز

اسید سالیسیلیک موجود در گیاه بیدمشک و پوست بیدمشک، این گیاه را درمان مناسبی برای رفع التهابات و دردهای آرتروز به ویژه در نواحی کمر و زانو کرده است. همچنین ترکیبات موجود در پوست بیدمشک برای کاهش التهابات و تورم مفاصل بسیار مفید است.

عرق بیدمشک و آرامش

عرق بیدمشک به عنوان یک آرامبخش، اعصاب شما را تقویت کرده و دردهای عصبی را کاهش می‌دهد و درنتیجه خوابی آرام و با کیفیت را برای شما به ارمغان می‌آورد.

عرق بیدمشک و یبوست

بیدمشک گیاهی ملین است و جزو داروهای گیاهی برای درمان یبوست و عدم سوء‌هاضمه محسوب می‌شود. با خوردن نصف استکان عرق بیدمشک بعد از غذا برای همیشه با یبوست خداحافظی کنید.

عرق بیدمشک و قوای جنسی

عرق بیدمشک با وجود داشتن طبعی سرد، محرک قوای جنسی بوده و به ویژه در افراد با طبع گرم تأثیرگذاری بیشتری خواهد داشت.

عرق بیدمشک و دستگاه گوارش

جوشانده برگ و یا میوه گیاه بیدمشک انگل‌های معده و روده دفع می‌کند. در نتیجه همانطور که در بالا به آن اشاره شد؛ در درمان مشکلات سوءهاضمه و یبوست بسیار مؤثر واقع شده و اشتها را افزایش می‌دهد. همچنین وجود تانین در این گیاه برای درمان مسمومیت‌های غذایی و سوزش معده مناسب است.

عرق بیدمشک و کم‌خونی

از عرق بیدمشک به عنوان یک خون ساز قوی به سبب تحریک سلول‌های خونی و گلبول سازی یاد می‌شود. مصرف عرق بیدمشک و یا جوشانده بیدمشک برای درمان کم‌خونی استفاده می‌شود. همچنین اگر در جوانی از عرق بیدمشک استفاده کنید در پیری از فشارخون در امان خواهید بود.

عرق بیدمشک و تپش قلب

عرق بیدمشک قلب را تقویت می‌کند، فشارخون را کنترل می‌کند، آرامش بخش و تقویت کننده اعصاب است، استرس بیش از حد را کاهش داده و در نتیجه کنترل ضربان قلب را در دست گرفته و از تپش قلب و حملات پانیک جلوگیری می‌کند.

عرق بیدمشک و افسردگی

عرق بیدمشک خواص مشابهی با گل‌گاوزبان در درمان افسردگی و رفع استرس دارد. به این صورت که جهت بازگشت آرامش به روح و روانتان بعد از یک روز خسته کننده کاری با وجود تمام استرس‌ها و مشکلات، یک لیوان عرق بیدمشک را با عسل شیرین کرده و میل کنید و از معجزات این عرق گیاهی بهره‌مند شوید. البته می‌توانید از شربت بیدمشک هم استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: گل گاو زبان ، آرامش بخش ترین جوشانده دنیا!

دیگر خواص عرق بیدمشک

از دیگر خواص عرق بیدمشک می‌توان به کاهش علائم یائسگی مانند گُرگرفتگی، کاهش دردهای قاعدگی، درمان التهابات پوستی و هزاران خواص دیگر اشاره کرد.

عوارض مصرف عرق بیدمشک

برخلاف خواص بی‌نظیر و فراوان عرقیات گیاهی، مصرف مداوم و بی رویه آن‌ها می‌تواند زمینه ساز برخی عوارض و حساسیت‎‌ها در بدن شود. عرق بیدمشک هم از قاعده مستثنی نبوده و در ادامه به برخی از عوارض عرق بیدمشک خواهیم پرداخت:

1. همانطور که در بخش خواص عرق بیدمشک بیان شد، ماده‌ای به نام استیل اسلسیلیک اسید در بیدمشک وجود دارد که از آن در ساخت برخی داروها مانند آسپرین استفاده می‌شود. افرادی که به قرص آسپرین و یا هر دارویی که در آن از سالیسیلات استفاده شده است، حساسیت دارند؛ باید در مورد مصرف عرق بیدمشک نیز جوانب احتیاط را رعایت کنند.

2. در مورد زنان باردار و بانوانی که در مرحله شیردهی هستند، گفته شده است که حتماً با مشورت متخصص و پزشک مربوطه عرق بیدمشک مصرف شود.

3. عرق بیدمشک اگر بدون رقیق کننده مثل آب با دوز بالا و در فواصل زمانی کم و طولانی مصرف شود؛ می‌تواند زمینه ساز مشکلات گوارشی مانند حالت تهوع شود.

نحوه مصرف عرق بیدمشک و بهترین زمان مصرف

عرق بیدمشک را می‌توانید با دیگر عرقیات گیاهی مخلوط کرده و از خواص آن‌ها به یکباره بهره ببرید. یا برای گوارا شدن این عرق می‌توانید آن را به شربت‌های مورد علاقه‌تان افزوده و از عطر و طعم بی‌نظیر آن استفاده کنید. شما می‌توانید عرق بیدمشک را بدون هیچ‌گونه افزودنی مصرف کنید و یا اگر مزه آن برایتان تلخ است، با کمی آب آن را رقیق کرده و بعد نوش جان کنید. بهترین زمان برای بهره‌گیری از تمام خواص عرق بیدمشک، یک استکان قبل از وعده‌های غذایی توصیه شده است.

نکاتی مهم در مورد کیفیت عرق بیدمشک

  • عرق بیدمشک با کیفیت، عاری از هرگونه مواد اضافی بوده و باید رنگ آن شفاف و بدون ‌ کپک و قارچ باشد.
  • اگر در موقع جوشاندن بیدمشک از آب کمتر و بیدمشک بیشتر استفاده شود، عرق بیدمشک با کیفیت‌تر، خالص‌تر و با خواص بیشتری را استفاده خواهید کرد. پس حتماً از مراکز معتبر تهیه شود.
  • در زمان خرید عرق بیدمشک حتماً به تاریخ تولید و تاریخ انقضا آن توجه کنید و از داشتن مجوز سازمان بهداشت اطمینان حاصل کنید.

طریقه صحیح نگهداری عرق بیدمشک

  • همه عرقیات گیاهی برای ماندگاری بهتر و طولانی‌تر باید به دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری شوند.
  • بهتر است که عرقیات گیاهی را درون ظروف شیشه‌ای و مات نگهداری کنید.
  • ظرفی که برای نگهداری از عرقیات گیاهی استفاده می‌کنید باید از ورود هوا به داخل آن جلوگیری کند، پس باید درب محکمی داشته باشد و در یخچال نگهداری شود.
  • نگهداری طولانی مدت عرقیات گیاهی، خواص آن را از بین برده و دیگر اثرات درمانی در خود نخواهند داشت. بهتر است که زودتر از مدت زمان تعیین شده مصرف شود.

پیشنهاد لایانسا

پیشنهاد لایانسا برای شما همراهان همیشگی، تهیه یک نوشیدنی مقوی و پرخاصیت برای روزهای گرم تابستان و متأسفانه وجود یک ویروس موذی به نام کرونا در کشورمان است. برای داشتن بدنی قوی و سالم با سیستم دفاعی بالا، کافیست عرق بیدمشک، عرق کاسنی، عرق بهارنارنج، گلاب، کمی عسل و زعفران را با یکدیگر ترکیب کرده و یک لیوان نوش جان کنید. به این ترتیب بدن شما سم‌زدایی شده و آماده مقابله بر هر ویروسی می‌شود.

اگر شما هم شیفته‌ خواص عرق بیدمشک و مزایای استفاده از آن شده‌اید، برای خرید اینجا کلیک کنید و در کمترین زمان ممکن آن را تحویل بگیرید و نوش جان کنید.

نویسنده: ساناز سردارنیا | تحریریه لایانسا