بایدها و نبایدهای مصرف توت خشک!

Sunday، ۲۳ Shahrivar ۱۳۹۹

توت خشک شما را یاد چه چیزی می‌اندازد؟! یک سینی مسیِ دایره‌ای شکل، پر از کاسه‌های چینی با گل‌های قرمز و یک کاسه پُر از توت خشک، یکی پُر از خرما، دیگری نخودچی و کشمش و قند و آبنبات قیچی؛ کنار حوضِ پر از آب و سماور زغالیِ مادربزرگ و یک چای تازه دم و خوش عطر و بو و تمام خاطرات شیرین کودکی! دوران کودکی به خواص و عوارض خوراکی‌ها فکر نمی‌کردیم و فقط از خوردنِ تنقلات لذت می‌بردیم. اما امروز قصد داریم شما را با خواص توت خشک، ارزش غذایی و عوارض آن بیشتر آشنا کنیم.

تاریخچه توت خشک

توت دارای انواع گوناگونی است که به 16 گونه تقسیم می‌شود. توت فرنگی، بلوبری، کرن‌بری، توت سیاه، توت قرمز، شاه توت و توت سفید از انواع توت‌ها هستند. درخت توت گیاهی سازگار و مقاوم است و در هر شراطی آب و هوایی رشد می‌کند. توت از تیره انجیریان است و ارتفاع آن گاهاً تا 20 متر نیز می‌رسد. ایران یکی از کشورهایی است انواع توت در آن پروش داده می‌شود. اما در حقیقت توت سفید برای اولین در چین مرکزی و شرقی کاشت و برداشت شده است و توت گیاه بومی توت محسوب می‌شود. برگ درخت توت یکی از منابع تغذیه کرم ابریشم است و از لحاظ اقتصادی دارای اهمیت بالایی است. درخت توت در آمریکا، جهت تغذیه کرم ابریشم کاشته می‌شود. این درخت از ماه‌ فروردین شروع به گل‌دهی کرده و در ماه‌های خرداد و تیر قابل برداشت می‌شود. توت خشک شده اولین بار توسط چینی‌ها تولید و استفاده شد. چینی‌ها توت‌های نارس را چیده و آنها را بخار نرم کرده و سپس با استفاده از نور خورشید، خشک می‌کنند. توت خشک در طب سنتی چین دارای جایگاه ویژه‌ای برای پیشگیری و درمان برخی بیماری‌ها است.

موارد مصرف توت خشک

توت سفید به صورت میوۀ تازه و یا خشک شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. چینی‌ها از برگ درخت توت چای درست می‌کنند. با توت تازه می‌شود مربا تهیه کرد و همچنین شیرۀ توت نیز به عنوان یک شیرین کننده بسیار پرکاربرد و پر خاصیت است. توت خشک در بین خانواده‌های ایرانی، به عنوان یک شیرین کننده همراه انواع دمنوش‌ها و چای نیز از محبوبیت خاصی برخوردار است. از توت خشک می‌توان برای تزئین انواع کیک و شیرینی، دسر و یا به عنوان یک میان وعدۀ پرخاصیت استفاده کرد. از پودر توت خشک در تهیه انواع کیک و شیرینی استفاده می‌شود. ترکیب توت خشک و به همراه شیر و جو دوسر یک صبحانه کامل و پرخاصیت است. ترکیب توت خشک با ماست و اضافه کردن آن به سالادها از دیگر کاربردها و موارد مصرف توت خشک است.

مواد مغذی و ارزش غذایی توت خشک

توت خشک حاوی ویتامین‌های A، B، C و مواد مغذی مانند : پروتئین گیاهی، کلسیم، فیبر، تانن، منیزیم، اسیدهای چرب، آهن، پکتین، گلوکز، آنتی اکسیدان و سقز می‌باشد. توت خشک علاوه بر داشتن خواص بی‌شمار، جزو دستۀ میوه خشک‌های پُرکالری نیز محسوب می‌شود. هر 100 گرم توت خشک حاوی 61 کالری، 0.9 گرم پروتئین، 16 میلی گرم کلسیم، 1.1 گرم چربی، 0.8 میلی گرم آهن، 16 میلی گرم ویتامین C و 1.8 میلی گرم ویتامین B می‌باشد.

خواص توت خشک

توت خشک دارای خواص بی‌شماری برای سلامتی و درمان برخی از بیماری‌ها می‌باشد. طب سنتی چین به خواص درمانی بسیاری از توت خشک دست یافته است که شامل:

سلامت قلب

مواد مغذی و فیبر موجود در توت خشک نه تنها باعث کاهش چربی خون و سطح کلسترول بد خون می‌شود، بلکه برای درمان فشار خون بالا نیز بسیار مفید و مؤثر است. توت خشک از گرفتگی عروق جلوگیری می‌کند و تجمع پلاکت‌ها را خنثی می‌کند. ویتامین‌های گروه B در توت خشک، عصبانیت، اضطراب و هیجانات را کاهش می‌دهد. همۀ موارد گفته شده در سلامت قلب و بهبود عملکرد آن مؤثر خواهد بود.

مناسب برای کاهش وزن

توت خشک حاوی دو نوع فیبر می‌باشد. فیبر محلول و فیبر نامحلول، کاهش کلسترول و قند خون با فیبر محلول در توت خشک میسر می‌شود و همین مادۀ مغذی سبب شده است تا با وجود شیرینی و پُرکالری بودنِ توت خشک، باز هم در لاغری و کاهش وزن مؤثر باشد. توت هیچ‌گونه چربی اشباع شده‌ای را در خود جای نداده است و مصرف توت خشک به صورت روزانه و به مقدار یک سوم فنجان، نیاز بدن به فیبر را برطرف کرده و اشتهای کاذب را سرکوب می‌کند. اگر در دورۀ رژیم لاغری به سر می‌برید، از توت خشک به عنوان یک میان وعدۀ مغذی استفاده کنید.

بهبوب عملکرد کبد و کلیه‌ها

توت یک میوۀ مدّر محسوب می‌شود و کمبو آب بدن را تأمین می‌کند از این بابت برای کلیه‌ها مفید است. چینی‌ها اعتقاد دارند که توت خشک تصفیه کنندۀ خون است و باعث بهبود عملکرد کبد می‌شود و در طب سنتی چینی‌ها به مصرف توت خشک توصیه‌های فراوانی شده است.

درمان اختلالات جنسی

با توجه به خواص توت خشک برای کلیه‌ها و کبد و اهمیت این دو عضو مهمِ بدن و تأثیر آن بر روی اختلالات جنسی آقایان؛ می‌توان به درمان زودانزالی، اختلالات نعوظ و کاهش اسپرم نیز از طریق مصرف توت خشک امیدوار بود.

ضد سرطان

وجود آنتی اکسیدان‌هایی به نام آنتوسیانین، فیتونوترینتی به نام رزوراترول و روتین در توت خشک، باعث شده است که این میوه را ضد سرطان کند. توت خشک سرشار از آنتی اکسیدان بوده و مصرف آن موجب خنثی سازی سلول‌های آزاد می‌شود. تحقیقات نشان داده است که توت خشک در پیشگیری از سرطان روده نقش بسزایی دارد.

درمان حساسیت فصلی و سرماخوردگی

توت منبع غنی ویتامین C می‌باشد که خود درمان کنندۀ قویِ حساسیت‌های فصلی است. عطسه، خارش، آبریزش بینی، کهیر و ... از علائم حساسیت‌های فصلی و حساسیت به گرد و غبار می‌باشند. همچنین توت خشک درمان کنندۀ سرفه، گلودرد، سرماخوردگی و آنفولانزا است. شیرۀ توت هم در بهبود سرماخوردگی نیز مؤثر است.

افزایش طول عمر

تحقیقات انجام شده توسط محقیقن، بر روی گونۀ‌های حیوانی و موش‌ها نشان داده است که مصرف توت خشک با افزایش طول عمر رابطه مستقیم دارد. توت با داشتن آنتی اکسیدان رزوراترول از پیری جلوگیری کرده و سبب افزایش طول عمر می‌شود.

درمان کم خونی

مواد مغذی و معدنی در توت خشک، حجم خون را افزایش می‌دهد. توت خشک سرشار از آهن، کلسیم و پروتئین گیاهی است که نیاز بدن به آهن را رفع می‌کند و کم خونیِ ناشی از فقر آهن را درمان می‌کند. کلیسم و آهن موجود در توت خشک انرژی از دسته رفتۀ ورزشکاران را به آن‌ها بازمی‌گرداند و سبب استحکام هرچه بیشتر استخوان‌ها و پیشگیری از پوکی استخوان می‌شود.

بهبود عملکرد گوارش

توت خشک سرشار از فیبر است و برای سلامت دستگاه گوارش بسیار مناسب است. توت حاوی اسیدهای چرب، اسیدمالیک و اسید تانیک می‌باشد که برای بهبود عملکرد معده و طحال و و رفع یبوست کاربرد فراوانی دارد. برای درمان سوءهاضمه و یبوست صبح‌ها به صورت ناشتا، چند عدد توت خشک مصرف کنید.

مناسب برای دوران بارداری

مصرف توت در دوران بارداری موجب رفع حساسیت‌ها می‌شود و در دوران شیردهی سبب افزایش شیرِ مادران خواهد شد. اما توصیه می‌شود برای مصرف توت خشک در دوران بارداری، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.

مناسب برای افراد دیابتی

در طب سنتی چین، برای کنترل دیابت و کاهش قندخون از دم کردۀ برگ توت استفاده می‌کنند. توت خشک حاوی کالری بالایی است اما مصرف به اندازۀ آن برای جایگزینی قند، برای افراد دیابتی بسیار مفید و مناسب است.

سلامت چشم‌ها و گوش

ویتامین A در توت خشک برای تقویت چشم و بینایی، رشد ناخن‌ها، رفع التهابات چشمی و بیماری‌های مربوط به چشم مفید واقع می‌شود. نوشیدن چای برگ درخت توت نیز به بهبود شنوایی هم کمک می‌کند. مصرف این چای در چین مرسوم است و اعتقاد بسیاری بر تقویت قوۀ بینایی و قوۀ شنوایی با مصرف چای برگ توت دارند.

مؤثر در زیبایی پوست و مو

یکی دیگر از خواص معروف توت خشک، رفع سفیدی مو است. تا حدی که به دلیل این خواص کشورهایی که پرورش توت در آن‌ها انجام نمی‌گیرد، درخواست واردات توت به کشورشان را دارند. در عربستان نیز توت را در بهار و تابستان خشک کرده و برای زمستان از آن استفاده می‌کنند. مواد مغذی در توت خشک باعث افزایش گردش خون، پاکسازی خون و تصفیه خون می‌شود که همه این‌ موارد در جوان‌سازی پوست نیز مؤثر است.

عوارض توت خشک

  • توت خشک دارای طبع گرم و تر است و مصرف زیاد آن برای افراد با مزاج گرم زیاد مناسب نیست.
  • توت خشک دارای کالری بالایی است و افراد چاق باید در مصرف آن حد اعتدال را رعایت کنند.
  • زیاده‌روی در مصرف توت سبب بروز اسهال و التهابات روده می‌شود.
  • در دوران بارداری نیز باید زیر نظر پزشک مصرف شود.

اگر شیفته خواص توت خشک و فواید استفاده از آن شده‌اید، برای خرید آن‌ اینجا را کلیک کنید و در کمترین زمان ممکن آن را تحویل بگیرید و نوش جان کنید!

نویسنده: ساناز سردارنیا | تحریریه لایانسا